Regulamin - Loguj/Wyloguj

Teoria sztuki pięści

4 lutego, 2010 autor dacheng
Młody Zhao stoi pośrodku.

Młody Zhao stoi pośrodku.

Zhao Daoxin był początkowo uczniem Zhang Zhankui’a – mistrza xingyiquan i baguazhang, a potem został jednym z pierwszych uczniów Wang Xiangzhai’a, gdy ten zaczął nauczać yiquan. Później rozwinął swoją odmianę, zwaną xinhuizhang. Poniższy tekst stanowi fragment jego późnej pracy „Teoria sztuki pięści”.

METODY TRENINGU

Podstawowym celem uprawiającego sztukę walki jest podniesienie poziomu umiejętności w walce. Jednak wielu młodych ludzi traci wiele czasu, wylewa wiele potu, a efekty są mizerne. Nie są w stanie sprostać w walce ludziom, którzy są po prostu silni i sprawni albo przyzwyczajeni do ostrej walki. Wynika to z tego, że idą krętą drogą, która w dodatku wcale nie prowadzi do celu.

Oczywiście sukcesu nie odniosą też ci, którzy tylko szukają drogi na skróty, a nie myślą o ciężkim treningu. Jednak sama ciężka praca nie wystarczy, jeśli nie stosuje się efektywnych metod.

By przy minimum wysiłku, w krótkim czasie w jak największym stopniu podnieść poziom umiejętności niezbędny jest naukowy system metod treningowych.

Trening musi być bezpośrednio związany z walką. Należy cenić zarówno tradycję, jak i innowacje. Należy w pełni rozwijać swoje możliwości i zdolności niezbędne w walce.

Prawidłowe widzenie sztuki walki jest podstawą dla efektywnego treningu. Nie należy lekkomyślnie wierzyć w skuteczność niewiarygodnych metod treningowych, nie należy dać się uwieść przez cudowne opowieści i niezwykłe pokazy. Nie można ulegać przesądom i popadać w ślepe uwielbienie. Największym błędem niektórych jest to, że nie potrafią uznać swoich błędów, sądząc, że ich poglądy i umiejętności są najdoskonalsze. Nie potrafią przyjąć krytyki. Uparcie twierdzą, że sztuki i sporty walki spoza Chin nie są w stanie dorównać chińskim, a inne chińskie style nie równają się z ich własnym. Temu trzeba się przeciwstawić. Opanowanie sztuki walki nie polega na tym, że im więcej tym lepiej, czy że im bardziej skomplikowane tym lepsze. Trzeba wiedzieć, że wysokie umiejętności opierają się na biegłym opanowaniu prostych metod. Trening prowadzić ma do tego, by trening zwykłych metod prowadził do niezwykłych umiejętności.

Jak należy podejść do podnoszenia poziomu umiejętności walki? Opiera się to na poprawie funkcji układu nerwowego, atrybutów fizycznych, i umiejętności ruchowych. Dlatego naukowy system treningowy musi obejmować trening mentalny, trening atrybutów fizycznych oraz trening techniczny.

W naszym przypadku trening dzielimy na: trening podstawowy, trening siły eksplozywnej, trening przyjmowania uderzeń oraz trening walki.

Trening podstawowy obejmuje m.in.: zhan zhuang, bieganie, rozciąganie, ćwiczenia ze skakanką. Należy też opanować najprostsze, najbardziej podstawowe ruchy ataku i obrony. Trening siłowy jest traktowany uzupełniająco, szczególnie istotny jest w przypadku ćwiczących posiadających braki w tym zakresie – jednak zawsze zwracamy przy tym uwagę na relaks barków i bioder.

Po wstępnym okresie treningu podstawowego należy skupić się na treningu siły eksplozywnej oraz treningu walki, jako uzupełnienie traktując trening przyjmowania uderzeń. Nie należy przy tym lekceważyć i porzucać treningu podstawowego.

Trening siły eksplozywnej jest główną formą rozwoju siły technicznej. Zwykle wykorzystuje się powtarzanie ruchów sprężystych i gwałtownych. Ćwiczy się w powietrze, powtarzając ruchy pod różnymi kątami. Istotne jest gwałtowne zatrzymanie, co powoduje trening siły w kierunku przeciwstawnym.

Niezwykle skuteczną metodą rozwoju siły eksplozywnej jest potrząsanie kijem. Wykonuje się wielokrotne potrząsanie kijem z drewna woskowego w różnych kierunkach, starając się przekazać energię do końca kija, tak jakby kij i ciało stanowiły jedno.

Trening uderzeń przedmiotów jest połączeniem treningu siły eksplozywnej i treningu technik uderzeń. Mamy tutaj trening na gruszce przede wszystkim służący rozwojowi szybkości, trening na ciężkim worku, głównie służący wzrostowi siły oraz na lekkiej piłce, służący poprawie koordynacji. Jest jeszcze swobodny trening na łapach, pomagający pracować nad zwinnością. Ponadto można wykorzystywać wartościowe metody innych sztuk walki oraz dyscyplin sportu.

Ciało nie jest w stanie przyjmować ataków szablą, czy włócznią. Trening przyjmowania ataków jest tylko metodą uzupełniającą. Żeby przetrwać gwałtowną walkę, i w końcu odnieść zwycięstwo, poza silną wolą, niezbędna jest zdolność przyjmowania uderzeń. By rozwinąć tę umiejętność zwykle wykorzystuje się ciężką piłkę lub twardą drewnianą pałkę, naciskając lub rolując obszar brzucha i kończyn. Można też wykorzystywać przedmioty miękkie na zewnątrz, a twarde wewnątrz, do uderzania określonych części ciała. Podczas ćwiczenia należy zwrócić uwagę na odpowiednie dostosowanie oddechu. Nie można używać nadmiernie twardych przedmiotów, ani uderzać wrażliwych części ciała.

Nieprawidłowe jest podejście, gdy walkę traktuje się jako coś niezwykle ciężkiego i niebezpiecznego i wykorzystuje tylko w treningu na najbardziej zaawansowanym poziomie. Po krótkim okresie treningu podstawowego powinniśmy trening walki traktować jak „ryż codzienny”. Jednak ze względu na bezpieczeństwo trzeba stosować rękawice, nie zakładać twardego obuwia, ani żadnych przedmiotów, które mogłyby stwarzać zagrożenie dla współćwiczącego. Należy też zwrócić uwagę na miejsce, gdzie odbywa się tego rodzaju trening.

Na początku można wykorzystywać proste pojedyncze ataki, wielokrotnie powtarzając akcje ataku i obrony. Po uzyskania wprawy, atakujący może atakować z pełną siłą, a broniący się również wykorzystać całą siłę do obrony. W tej formie treningu często zdarzać się będzie, że broniący się zostanie trafiony. Nie należy się tym zanadto przejmować.

Gdy przystępujemy do właściwego treningu walki, na początku należy wystrzegać się wdawania się w ostre starcie z przeciwnikiem o większych umiejętnościach. By dopuścić stosowanie dowolnych technik i silnych uderzeń, kluczowe jest, by ćwiczący potrafił zachować skoncentrowaną świadomość i równocześnie stan odprężenia.

Walkę należy widzieć jako doskonałą okazję do nauki. Trzeba ćwiczyć z przeciwnikami walczącymi w różnym stylu i nie należy bać się porażek. Walka ze zmieniającymi się przeciwnikami, lub równocześnie z kilkoma przeciwnikami, to metody pozwalające jeszcze bardziej podnieść poziom umiejętności.

Często padają pytania: lepszy jest ruch prostoliniowy, czy po łuku? Ruch wolny, czy szybki? Miękkość, czy twardość? Czy należy skupić się na oddechu? Która noga powinna być obciążona?

Odpowiedź na takie pytania brzmi: W ruchu po łuku powinna być prosta, w ruchy prostoliniowym powinien być łuk, ruch szybki i wolny powinny się zamieniać, miękkość i twardość powinny się dopełniać, oddech powinien być jakby pomiędzy działaniem świadomym, a nieświadomym, położenie środka ciężkości powinno się zwinnie zmieniać.

Podsumowując, jeśli chodzi o tego typu zagadnienia należy unikać krańcowości i przesady. Trzeba szukać odpowiedniej równowagi pomiędzy przeciwieństwami, by osiągnąć najlepsze rezultaty. Ponadto „jeśli użyć małej ilości, osiągnie się cel, jeśli użyć zbyt dużo, efekt będzie przeciwny”. W treningu trzeba szukać prostej zwinności. Trzeba wiedzieć że niezliczone piękne melodie tworzy się przy pomocy zaledwie kilku dźwięków. Proste techniki w walce mogą łączyć się w złożone kompleksy, tworząc nieograniczone możliwości rozwiązań.

Kwieciste i niezwykłe nie służy niczemu poza wywieraniem wrażenia na widzach pokazów. Natomiast tylko proste można swobodnie wykorzystać w walce. To czy technika może stać się Twoją wartościową bronią w walce nie zależy od tego, czy jest tradycyjna i uznawana za prawidłową, ale od tego, czy możesz ją w walce wykorzystać skutecznie i swobodnie. Technika każdego wojownika może być inna, nie trzeba kurczowo trzymać się jednego wzorca.

„Bez zmęczenia nie ma treningu”. Metoda treningu, która ma szybko przynieść efekty wymaga, żeby ćwiczący podczas każdego treningu osiągał punkt zmęczenia. Trening może nie odbywać się każdego dnia, ale zawsze objętość i intensywność treningu powinna być odpowiednia. Niezbędny jest również odpoczynek po treningu oraz odżywianie.

Zostać wybitnym mistrzem sztuki walki to nie jest tak, jak wygląda w marzeniach, zanim podejmiesz trening. Ciężki trening może sprawić, że się zniechęcisz, stracisz zainteresowanie i „smak”. W walce może okazać się, że niewiele potrafisz, i w starciu z przeciwnikiem posiadającym pewne umiejętności, to Ty będziesz musiał znosić ciosy. Jeśli zaniedbasz się w treningu, Twoje umiejętności mogą się znacznie obniżyć. Tylko dzięki niezłomnej woli i wykorzystaniu naukowych metod treningu można przezwyciężyć te trudności

ROZWIJANIE ATRYBUTÓW FIZYCZNYCH

Atrybuty fizyczne określają możliwości ruchowe człowieka. Duża część treningu w dowolnym sporcie poświęcona jest rozwijaniu tych możliwości. W sztuce walki rozwijanie atrybutów fizycznych określa się „ćwiczyć gongfu” lub „rozwijać gongli”. Tylko dysponując odpowiednimi atrybutami fizycznymi można skutecznie wykorzystać technikę. Technika jest sposobem wykorzystania atrybutów.

We współczesnej teorii sportu podstawowe atrybuty fizyczne to: siła, szybkość, wytrzymałość, gibkość i zwinność. Chociaż każdy z tych atrybutów ma własną charakterystykę, to są one wzajemnie powiązane. Podniesienie poziomu dowolnego z atrybutów ma pozytywny wpływ na rozwijanie innych atrybutów. I przeciwnie, niedostateczny poziom któregoś z atrybutów ogranicza możliwości rozwoju pozostałych.

Siła

Jest to zdolność pokonywania oporu w ruchu. Rozmaite dyscypliny sportu przywiązują ogromną wagę do rozwoju siły. By zwiększyć siłę trzeba rozwijać mięśnie oraz funkcjonowanie układu nerwowego. Wynika to stąd, że źródłem siły jest skurcz mięśni. Większy rozmiar mięśnia przekłada się na wzrost siły. Natomiast poprawa funkcjonowania układu nerwowego sprawia, że mięśnie, których siłę chcemy wykorzystać, w skoordynowany sposób wykonują skurcz, podczas gdy mięśnie antagonistyczne w wysokim stopniu rozluźniają się.

Szybkość

Oznacza zdolność do szybkiego wykonania ruchu. Często wyraża się w formie szybkiej lub wolnej reakcji, czasu wykonania pojedynczego ruchu, częstotliwości wykonania ruchu powtarzalnego lub szybkości przemieszczenia całego ciała. Efektywna szybkość jest rezultatem zgodności szybkości reakcji i szybkości skurczu mięśni. Oczywiście w przypadku biegu na szybkość rzutuje także długość kroku. Szybkość reakcji układu nerwowego zwykle wyraża się czasem od odebrania bodźca do rozpoczęcia ruchu. Im bardziej wrażliwe czucie, im większa czujność, im lepiej opanowana technika, tym szybsza reakcja. Szybkość skurczu mięśni uwarunkowana jest rodzajem włókien mięśniowych, siłą mięśni, stanem pobudzenia grup mięśni oraz stopniem utrwalenia reakcji warunkowych. Im więcej szybkich włókien mięśniowych (mięśni aktywizujących, mięśni ruchu eksplozywnego) oraz im większa ich siła, tym szybszy skurcz.

Wytrzymałość

Odnosi się do zdolności długotrwałego kontynuowania ruchu. Istnieje ścisły związek pomiędzy wytrzymałością, a oddychaniem. Im więcej tlenu można zaabsorbować, tym większe zużycie tlenu w trakcie ruchu można znieść, tym większa wytrzymałość. Zatem wytrzymałość zależy od zakresu możliwości obciążenia układu oddechowego, serca, układu krążenia oraz mięśni.

Gibkość

Określona jest przez zakres ruchu i stopień rozluźnienia mięśni. Zależy od zakresu ruchu stawów, rozmiaru struktur okołostawowych, elastyczności mięśni, ścięgien, więzadeł i skóry, a także od harmonijnej kontroli mięśni przez układ nerwowy.

Zwinność

Oznacza zdolność do zmian w zmieniającej się sytuacji. Jest jakby uogólnionym wyrazem wszystkich atrybutów, możliwością reakcji w przestrzeni i czasie odpowiednio do następujących zmian.

Powyżej wymienione zostały podstawowe atrybuty fizyczne. Jeśli je podsumować i wykorzystać w sztuce walki, otrzymamy zdolność do prowadzenia walki, na której rozwijanie powinien być położony nacisk.

Eksplozywność

Jest najważniejszym atrybutem w walce. Jest złożeniem siły i szybkości. Wzrost siły pomaga w zwiększeniu szybkości, z kolei szybkość pozwala zwiększyć siłę uderzenia. Atrybut ten zależy od cech wrodzonych oraz od treningu. Generalnie osoby o długich kończynach i ścięgnach, o elastycznych mięśniach, posiadają warunkujące siłę eksplozywną cechy wrodzone. Ale poprzez trening można sprawić, że siła eksplozywna osiągnie poziom znacznie przekraczający przeciętną.

Skoczność

Jest jednym z przejawów eksplozywności. Osoby, które dysponują nieprzeciętną skocznością mogą rozwinąć niezwykłą eksplozywność. W walce skoczność może pomóc bronić się przed atakami przeciwnika oraz zachować równowagę ciała.

Koordynacja

Jest ważnym atrybutem w walce. Jest złożeniem gibkości i zwinności. Dzięki koordynacji pomiędzy poszczególnymi częściami ciała oraz koordynacji pomiędzy poszczególnymi ruchami można sprawić by ruch był piękny, precyzyjny, skupiony. Można także w ogromnym stopniu zmniejszyć zmęczenie. W rozwoju koordynacji najważniejsze jest doskonalenie funkcji ruchowych i dążenie do biegłości technicznej.

Tolerancja negatywnych bodźców

Oznacza zdolność dostosowania się do trudnych sytuacji w gwałtownej walce. Jest atrybutem, którego w sztuce walki nie można lekceważyć. Warunkowana jest w dużej mierze przez wytrzymałość, zdolność przyjmowania uderzeń, siłę woli i odwagę. W długotrwałej bezwzględnej walce lub w walce prowadzonej w trudnych warunkach, bądź gdy przeciwnik doprowadzi do trudnej dla nas sytuacji, by zwyciężyć, absolutnie niezbędny jest ten atrybut.

Powyżej wymienione atrybuty to tylko wstępne zarysowanie zagadnienia dla potrzeb trenujących, by mogli lepiej orientować się czemu powinien służyć trening i zaplanować go odpowiednio do własnej sytuacji, by trening skupił się na tym co najważniejsze w danym przypadku. Tylko w ten sposób można efektywnie podnosić własną zdolność do prowadzenia walki.

Autor: Zhao Daoxin
Przekład z chińskiego: Andrzej Kalisz

Tagi: , , ,

Komentarze wyczone.

Patrnerska strona

Serwis informacyjny MMA najpopularniejszy w Polsce

Trening i motywacja kochamsilownie.pl