Regulamin - Loguj/Wyloguj

Historia Wu (Hao) Tai Chi – 1

13 czerwca, 2016 autor dacheng

Sztuka Tai Chi (pełna nazwa w transkrypcji angielskiej Wade’a-Gilesa: T’ai Chi Ch’uan, a w transkrypcji chińskiej pinyin: Taijiquan) zdobyła już sobie dużą popularność na niemal całym świecie. Niektóre z jej odmian są uprawiane masowo, inne są mniej znane poza Chinami. W Kraju Środka stosowany jest termin Pięć Wielkich Styli w odniesieniu do tych najbardziej popularnych – są to style Chen, Yang, Wu, Wu (Wuu, Hao) oraz Sun. Spośród nich styl rodziny Chen jest tym źródłowym, z którego bezpośrednio lub pośrednio wyłoniły się pozostałe. Istnieje wiele legend na temat początków Taijiquan, nie ma jednak wiarygodnych źródeł dotyczących okresów wcześniejszych niż ten, gdy sztuką tą zajmowała się rodzina Chen.

Chen Wangting

Chen Wangting

Rodzina Chen z wioski Chenjiagou w prowincji Henan od pokoleń zajmowała się głównie uprawą roli. Niektórzy z jej przedstawicieli zatrudniali się także jako ochroniarze – konwojenci transportów kupieckich. Dziś przedstawiciele rodu Chen za twórcę Taijiquan uznają Chen Wangtinga (1580-1660). Często mówi się o nim jako generale. Jednak jest to prawdopodobnie wynikiem pomyłki. Faktycznie źródła wskazują, że Chen Wangting zajmował się głównie konwojowaniem transportów kupieckich. Uzyskał on rangę wojskową wuxiangsheng, odpowiadającą najniższej w hierarchi tytułów cywilnych randze xiucai i dowodził lokalnym kilkudziesięcioosobowym oddziałem obrony terytorialnej, funkcjonującym na zasadzie sił rezerwy, składającym się z rolników, którzy zajmowali się swoimi normalnymi pracami, a dodatkowo odbywali szkolenia wojskowe.

Nie jesteśmy w stanie określić w jakim stopniu to, czego nauczał Chen Wangting było podobne do uprawianego współcześnie Taijiquan, nawet obecnego stylu rodziny Chen. Nie wiemy też dokładnie jak przebiegał proces ewolucji. Rodzina Chen posiada kilka manuskryptów, w których mowa o kilku różnych formach, jednak informacje w nich zawarte nieco się różnią.

Obecnie uprawiany styl rodziny Chen (niezależnie, czy jest to odmiana dajia w wariancie laojia lubxinjia, czy też odmiana xiaojia) zwykle opiera się na dwóch formach, pierwszej – yilu i drugiej – erlu. W pierwszej ruchy są generalnie powolne, z niewielką liczbą ruchów dynamicznych. Z niej wywodzą się znane dziś długie tradycyjne formy innych styli Tai Chi. Druga forma, określana jako paochui(uderzenia armatnie, uderzenia wybuchowe) jest znacznie bardziej dynamiczna, z seriami „eksplozji”, większą ilością podskoków i przeskoków.

Chen Changxin

Chen Changxin

Sztuka ta była do XIX wieku przekazywana tylko członkom rodu. Być może do dziś niewiele byśmy o niej wiedzieli, gdyby nie Yang Luchan (1799-1872), pochodzący z Guangping w powiecie Yongnianw prowincji Hebei. Jako chłopiec został on służącym w aptece prowadzonej przez Chen Dehu z wioski Chenjiagou, a później pracował w jego gospodarstwie. Wówczas miał okazję zobaczyć treningi prowadzone przez mistrza Chen Changxing (1771-1853), przedstawiciela wersji dajia stylu rodu Chen. Podobno próbował ćwiczyć samodzielnie, a następnie został przez Chen Changxinga zaakceptowany jako uczeń i poznał podstawy. Po zakończeniu służby u Chen Dehu Yang jeszcze dwukrotnie wracał na dłużej do Chenjiagou, by dogłębnie poznać tę sztukę.

Yang Luchan

Yang Luchan

Yang Luchan nauczał początkowo w powiecie Yongnian, a potem dzięki rekomendacji rodziny Wu, o której będzie mowa dalej, uzyskał posadę nauczyciela sztuki walki w stolicy cesarstwa – Pekinie. Stał się sławny jako Yang NiepokonanyYang Wudi (dosłownie: Yang bez przeciwnika) i wkrótce nauczana przez niego sztuka zrobiła furorę. Styl rodziny Yang stał się następnie najbardziej popularną nie tylko w Chinach, ale i na całym świecie odmianą Tai Chi (Taijiquan). Długa, tradycyjna forma tego stylu stanowi modyfikację pierwszej formy (yilu) stylu Chen w wersji dajia. Forma paochui w zasadzie nie występuje w stylu Yang.

Wu Yuxiang (1812-1880) należał do warstwy wykształconej arystokracji urzędniczej (w dawnych Chinach dostęp do stanowisk uzależniony był od poziomu wykształcenia określanego przez egzaminy na szczeblu powiatu, prowincji, państwa – oczywiście bogatsze rody stać było na lepsze wykształcenie dla swoich synów). Równocześnie on oraz jego bracia Wu Chengqing i Wu Ruqingod dzieciństwa pasjonowali się sztukami walki. Gdy Yang Luchan zaczął nauczać w powiecie Yongnian, Wu Yuxianga zafascynowała ta nietypowa sztuka. Wraz z braćmi uczył się jej u Yanga. Potem miał okazję w Zhaobao przez krótki okres korzystać z nauk Chen Qingpinga (1795-1868), przedstawiciela wersji xiaojia stylu rodziny Chen, co pomogło mu zrozumieć bardziej subtelne aspekty tej sztuki i zrobić duże postępy. Jego brat miał odnaleźć w podległym jego urzędowi składzie solnym manuskrypt autorstwa Wang Zongyue, znany jako „Teoria Taijiquan”. Studia nad nim, były pożywką dla rozwoju jego własnego stylu.

Chen Qingping

Chen Qingping

Wizytówką stylu Wu stały się wysokie pozycje i krótkie, zręczne ruchy. Charakterystyczne są „żywe kroki” z dostawianiem nogi zakrocznej przy krokach do przodu i wykrocznej przy krokach do tyłu. Podobnie jak w pierwszej formie stylu Chen występuje tu niewielka liczba ruchów eksplozywnych oraz podskoków i przeskoków, które zostały później wyeliminowane w linii przekazu rodziny Hao, ale zachowane w innych przekazach. Mimo nacisku na ruchy krótkie, umożliwiające szybkie zmiany, początkujący nauczani są ruchów nieco dłuższych, w odrobinę niższych pozycjach, natomiast młodzież często ćwiczy w pozycjach jeszcze niższych. Tylko w linii rodziny Hao nastąpiło w drugiej połowie XX wieku praktycznie całkowite wyeliminowanie niższych pozycji i dłuższych ruchów. Tradycyjna forma tego stylu opiera się w zasadzie na formie stylu Yang. Modyfikacje nastąpiły głównie pod wpływem wersji xiaojia stylu Chen mistrza Chen Qingping. W zasadzie nie jest ćwiczona w tym stylu forma paochui, chociaż w niektórych przekazach występują krótsze formy o podobnym charakterze.

Wu Yuxiang

Wu Yuxiang

Wu Yuxiang napisał szereg tekstów, które później zostały przyjęte jako podstawa teorii także innych styli Tai Chi (Taijiquan). Jego bracia uprawiali Tai Chi i również wnieśli wkład w teorię, ale kontynuowali również klasyczne studia, zdając egzaminy najwyższego szczebla i osiągając wysokie stanowiska. Wu Yuxiang wolał natomiast poświęcić się całkowicie studiom nad tą sztuką, nie przystępując do wyższych egzaminów państwowych. Ze względu na poziom edukacji przedstawicieli rodu Wu, ten styl określa się czasem jako Tai Chi ludzi wykształconychWenren Taijiquan. Bracia Wu, pochodząc z bogatej rodziny i pełniąc funkcje urzędowe nie zajmowali się w odróżnieniu od Yang Luchana propagowaniem tej sztuki, stąd styl rodziny Wu pozostał mniej znany.

Wu Yuxiang przekazał swój system siostrzeńcom Li Yiyu oraz Li Qixuan. Co ciekawe także syn Yang Luchana Yang Banhou pobierał nauki nie tylko u swojego ojca, ale również u Wu Yuxianga.

O kolejnych pokoleniach przedstawicieli stylu Wu przeczytacie w kolejnym odcinku.

Andrzej Kalisz

Tagi: ,

Komentarze wyczone.

Patrnerska strona

Serwis informacyjny MMA najpopularniejszy w Polsce

Trening i motywacja kochamsilownie.pl